ภูมิประเทศ

:

เป็นประเทศหมู่เกาะในภูมิภาคเอเชียตะวันออก ตั้งอยู่ในมหาสมุทรแปซิฟิก ทางตะวันตกติดกับคาบสมุทรเกาหลี และสาธารณรัฐประชาชนจีน โดยมีทะเลญี่ปุ่นกั้น ส่วนทางทิศเหนือ ติดกับประเทศรัสเซีย มีทะเลโอฮอส์ค เป็นเส้นแบ่งแดน

พื้นที่

:

เมืองหลวง

:

โตเกียว (35°41′N 139°46′E )

เมืองใหญ่สุด

:

โตเกียว

ภาษาราชการ

:

ภาษาญี่ปุ่น

รัฐบาล

:

การสร้างชาติ

:

ประชาการ

:

GDP (PPP)

:

HDI (2003)

:

0.949 (อันดับที่ 7)

สกุลเงิน

:

เยน (¥) (JPY)

เขตเวลา

:

JST (UTC+9)

รหัสอินเตอร์เน็ต

:

.jp

ภูมิอากาศ

:

อากาศค่อนข้างหนาวจัดทางภาคเหนือ อากาศอบอุ่นในฤดูใบไม้ผลิแถบตะวันออกและตะวันตก อากาศค่อนไปทางเขตร้อนทางภาคใต้ ฤดูฝนราวกลางเดือนมิถุนายนถึงกลางเดือนกรกฎาคม อากาศเย็นสบายในฤดูใบไม้ร่วงทางแถบตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคกลาง

รหัสโทรศัพท์

:

+81

ตารางแสดงพื้นที่และการใช้พื้นที่ของประเทศญี่ปุ่น ( คิดเป็นเปอร์เซ็นต์ )

ประเทศญี่ปุ่นสามารถแบ่งเขตของภูมิอากาศได้ 6 เขต คือ

• ฮอกไกโด: เหนือสุดของประเทศ มีสภาพอากาศที่หนาวเย็นตลอดทั้งปี
• ทะเลญี่ปุ่น: ตั้งอยู่ชายฝั่งทะเลทางฝากตะวันตกของญี่ปุ่น ในช่วงฤดูหนาวมีหิมะตกมาก และในข่วงฤดูร้อนอะกาศจะเย็นกว่าฝั่งมหาสมุทรแปซิฟิก
• ที่สูงตอนกลาง: อุณหภูมิระหว่างฤดูและกลางวันกลางคืนมีความแตกต่างมาก
• ทะเลเซะโตะ: มีอากาศชื้นตลอดทั้งปี
• ชายฝั่งมหาสมุทรแปซิฟิก: ตั้งอยู่ชายฝั่งมหาสมุทรทางตะวันออกของประเทศ ในฤดูหนาวมีอากาศที่หนาวเย็นแต่ไม่ค่อยมีหิมะตก ในฤดูร้อนมีอากาศร้อนและชื้น
• หมู่เกาะตะวันตกเฉียงใต้: หมู่เกาะริวกิวมีอุณหภูมิกึ่งเขตร้อน คืออุ่นในฤดูหนาวและร้อนในฤดูร้อน มีฝนตกมากและมีไต้ฝุ่นผ่านมาในช่วงเปลี่ยนฤดู

          ประเทศญี่ปุ่นปกครองด้วยระบอบประชาธิปไตยแบบเสรีภายใต้รัฐธรรมนูญ โดยมีสมเด็จพระจักรพรรดิทรงเป็นประมุข แต่มีรัฐสภาเป็นสถาบันสูงสุดของรัฐ มีนายกรัฐมนตรีเป็นหัวหน้าของคณะรัฐบาล โดยนายกรัฐมนตรี ได้รับเลือกจากสมาชิกรัฐสภา นอกจากนี้ตามรัฐธรรมนูญญี่ปุ่น ฉบับที่ได้ประกาศใช้เมื่อวันที่ 3 พฤษภาคม พ.ศ. 2490 (ค.ศ. 1947) หรือฉบับปัจจุบัน ได้มีการบัญญัติไว้ว่า สมเด็จพระจักรพรรดิ ทรงเป็นสัญลักษณ์ของประเทศ มิใช่องค์ประมุข และไม่มีอำนาจในการบริหารประเทศ

รัฐสภา (国会, คกไก) ประกอบด้วย 2 สภา คือ

• สภาผู้แทนราษฎร (衆議院, ชูงิอิง) มีสมาชิก 480 คน มาจากการเลือกตั้งทั่วประเทศ มีวาระการดำรงตำแหน่ง 4 ปี
• วุฒิสภา (参議院, ซังงิอิง) มีสมาชิก 242 คน มีวาระในการดำรงตำแหน่ง 6 ปี โดยเลือกตั้งจำนวนครึ่งหนึ่งสลับกันไปทุก 3 ปี

พรรคการเมืองได้แก่

• พรรคเสรีประชาธิปไตย (自由民主党) เป็นพรรคแกนนำรัฐบาล มีที่นั่งในสภาผู้แทนราษฎร 294 ที่นั่ง (สตรี 26 คน) ในวุฒิสภา 111 ที่นั่ง (สตรี 12 คน) หัวหน้าพรรคคือนายยาซุโอะ ฟุคุดะ ซึ่งปัจจุบันดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี

• พรรคโคเมโตใหม่ (公明党) เป็นพรรคร่วมรัฐบาล มีที่นั่งในสภาผู้แทนราษฎร 31 ที่นั่ง (สตรี 4 คน) ในวุฒิสภา 24 ที่นั่ง (สตรี 5 คน) หัวหน้าพรรคคือนายอะกิฮิโระ โอตะ

• พรรคประชาธิปไตยญี่ปุ่น (Democratic Party of Japan: DPJ : Minshuto) แกนนำฝ่ายค้าน มีที่นั่งในสภาผู้แทนราษฎร 113 ที่นั่ง (สตรี 10 คน) ในวุฒิสภา 82 ที่นั่ง (สตรี 11 คน) หัวหน้าพรรคคือนายอิจิโร โอะซะวะ


• พรรคสังคมประชาธิปไตยญี่ปุ่น (Social Democratic Party of Japan : SDP) เป็นพรรคฝ่ายค้าน มีที่นั่ง ในสภาผู้แทนราษฎร 7 ที่นั่ง (สตรี 2 คน) ในวุฒิสภา 6 ที่นั่ง (สตรี 1 คน) หัวหน้าพรรคคือนางมิซุโฮะ ฟุคุชิมะ

• พรรคคอมมิวนิสต์ (Japan Communist Party - JCP) เป็นพรรคฝ่ายค้าน มีที่นั่งในสภาผู้แทนราษฎร 9 ที่นั่ง (สตรี 2 คน) ในวุฒิสภา 9 ที่นั่ง (สตรี 3 คน) หัวหน้าพรรคคือนายคะซุโอะ ชิอิ

          ประชากรญี่ปุ่นมีประมาณ 128 ล้านคน คนญี่ปุ่นมีลักษณะ เป็นชาตินิยม และอนุรักษ์นิยม แต่สิ่งสำคัญที่สุด คือเป็นชนชาติที่ฉลาด จะเห็นได้จาก ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ญี่ปุ่นเป็นประเทศแรก ในเอเชียที่สามารถพาตัวเอง เข้าสู่ยุคใหม่ได้เร็วที่สุด และหลังสงครามโลก จากประเทศที่แทบไม่เหลืออะไรเลย สามารถพัฒนาตนเอง ในเวลาแค่ 30 กว่าปี เป็นประเทศที่มีเศรษฐกิจใหญ่ เป็นอันดับที่ 2 ของโลก และเป็นผู้นำทางด้านเศรษฐกิจ และเทคโนโลยีของภูมิภาคเอเชีย ทั้งๆที่ญี่ปุ่นนั้นมีทรัพยากร อยู่น้อยมาก และยังมีภัยธรรมชาติมากมาย

รายชื่อเมืองใหญ่เรียงตามจำนวนประชากร 20 อันดับแรก สำรวจเมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2549

          ญี่ปุ่นไม่ค่อยมี ทรัพยากรธรรมชาติ แต่ที่มีอยู่มาก คือ ซีเมนต์ ที่ใช้วัตถุดิบ คือหินภูเขาไฟ แก้ว ทอง เงิน ทองแดง และถ่านหิน

          อุตสาหกรรมนั้น เป็นเน้นไปที่การผลิต มีการนำเข้าน้ำมันดิบ และแร่เหล็ก เพื่อนำไปผลิตรถยนต์ เครื่องใช้ไฟฟ้า อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ เคมีภัณฑ์ ส่งออกไปจำหน่าย ถือเป็นการค้าโดยการผลิต ในปัจจุบันมี การนำเข้าชิ้นส่วนเครื่องใช้ไฟฟ้า อิเล็กทรอนิกส์ จากประเทศเกาหลีใต้และไต้หวัน โดยการนำเข้า แล้วส่งออกผลิตภัณฑ์ อิเล็กทรอนิกส์มีปริมาณมากที่สุด

          ประเทศคู่ค้าที่สำคัญ ได้แก่ สหรัฐอเมริกา ประเทศในเอเชียตะวันออก และตะวันออกเฉียงใต้ สหภาพยุโรป ซาอุดีอาระเบีย และจีน โดยไม่มีการขาดดุลทางการค้า

• ผลิตภัณฑ์มวลรวมประชาชาติ (GDP) ประมาณ 4,223 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (50.2 ล้านล้านเยน/ ปี 2548 : อัตราเเลกเปลี่ยน 119 เยน/ 1 ดอลลาร์สหรัฐ)
• อัตราการเติบโตของ GDP ร้อยละ 2.7 (ปี 2548)
• เงินตรา สกุลเงินเยน (YEN: Y ）（円)
• รายได้ประชาชาติ 32,989 ดอลลาร์สหรัฐ /คน/ ปี (ปี 2548)
• อัตราการว่างงาน ร้อยละ 4.4 (ปี 2548)
• อัตราแลกเปลี่ยน ประมาณ 119 เยน/ 1 ดอลลาร์สหรัฐ หรือ 27.35 บาท/ 100 เยน (30 มิถุนายน 2550)
• อัตราเงินเฟ้อ ร้อยละ - 0.3 (ปี 2548)
• สินค้าส่งออก เครื่องจักรกลและอุปกรณ์ต่าง ๆ รถยนต์ เครื่องใช้ไฟฟ้า เคมีภัณฑ์ ผลิตภัณฑ์จากโลหะเหล็กและเหล็กกล้า สิ่งทอ และเครื่องบริโภค
• สินค้านำเข้า เครื่องจักร ผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียม ผลิตภัณฑ์อาหาร วัตถุดิบต่าง ๆ สิ่งทอ
• ตลาดนำเข้าที่สำคัญ จีน สหรัฐฯ ซาอุดิอาระเบีย สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ สาธารณรัฐเกาหลี ออสเตรเลีย อินโดนีเซีย ไต้หวัน เยอรมนี และไทย (ไทยอันดับที่ 10 / ปี 2548)
• ตลาดส่งออกที่สำคัญ สหรัฐฯ จีน สาธารณรัฐเกาหลี ได้หวัน ฮ่องกง ไทย สิงคโปร์ สหราชอาณาจักร มาเลเซีย และออสเตรเลีย (ไทยอันดับที่ 6 / ปี 2548)
• เงินทุนสำรองระหว่างประเทศ 864.88 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (มิถุนายน 2549)

          ความสัมพันธ์ ไทยกับญี่ปุ่น มีการติดต่อสัมพันธ์กัน มานานหลายร้อยปี แต่ได้สถาปนาความสัมพันธ์ ทางการทูตอย่างเป็นทางการ โดยการลงนามในปฏิญญาทางไมตรี และการพาณิชย์ เมื่อวันที่ 26 กันยายน 2430 (ค.ศ. 1887)

          กรอบความร่วมมือทวิภาคีที่สำคัญ

1. การหารือหุ้นส่วนทางการเมืองไทย - ญี่ปุ่น (Japan-Thailand Political Partnership Consultations – JTPPC)
2. การประชุมประจำปีทวิภาคีด้านการเมืองและการทหารทวิภาคีระหว่างกระทรวงกลาโหมและกระทรวงการต่างประเทศของไทยกับญี่ปุ่น (Bilateral Political and Military Meeting)
3. การประชุมคณะทำงานร่วมเฉพาะกิจไทย - ญี่ปุ่น ว่าด้วยการต่อต้านการค้ามนุษย์
4. การประชุมความร่วมมือทางวิชาการ หุ้นส่วนไทย - ญี่ปุ่น (Japan- Thailand Partnership Programme in Technical Cooperation - JTPP)
5. การประชุมคณะกรรมการความร่วมมือทางการค้าและเศรษฐกิจไทย - ญี่ปุ่น (ภาคเอกชน)
   
   การค้าไทย - ญี่ปุ่น

   เมื่อปี พ.ศ. 2548 การค้าสองฝ่ายมีมูลค่าทั้งสิ้น 41,132 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้นจากมูลค่าการค้าสองฝ่ายเมื่อปีก่อน ร้อยละ 14.9 ซึ่งทางไทยได้ส่งออกไปยังญี่ปุ่นมูลค่า 15,096 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้นร้อยละ 11.8 และนำเข้าจากญี่ปุ่นมูลค่า 26,036 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้นร้อยละ 16.8

   สินค้าที่นำเข้าจากญี่ปุ่นมากที่สุด เช่น แผงวงจรไฟฟ้า ส่วนประกอบรถยนต์ เหล็กแผ่นรีดร้อน ไดโอด ทรานซิสเตอร์ ส่วนประกอบ เครื่องยนต์ เครื่องจักรที่ทำงานเป็นเอกเทศ ส่วนประกอบคอมพิวเตอร์ เหล็กแผ่นชุบ รถบรรทุก แบบหล่อสำหรับโลหะและวัสดุ และอื่น ๆ

   สินค้าส่งออกจากไทยมี เครื่องคอมพิวเตอร์และอุปกรณ์ ยางธรรมชาติ แผงวงจรไฟฟ้า ส่วนประกอบเครื่องมือสื่อสารโทรคมนาคม ไก่สดแช่เย็น เนื้อสัตว์ปรุงแต่ง อาหารทะเลแปรรูป ไดโอด ทรานซิสเตอร์ เครื่องรับโทรศัพท์และส่วนประกอบ เนื้อปลาสดแช่เย็น แช่แข็ง และอื่น ๆ

   การลงทุนปีเมื่อปี 2548 ญี่ปุ่นได้เลงทุนในไทยมากเป็นอันดับหนึ่ง โดยมีมูลค่ารวมทั้งสิ้น 4,613.5 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้นจาก 2,680.1 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ในปี 2547 ซึ่งส่วนมากเป็นการลงทุนในสาขา ผลิตภัณฑ์โลหะ รถยนต์ และเครื่องจักร คิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 73.1 รองลงมาคือสาขาอิเล็กทรอนิกส์ และเครื่องใช้ไฟฟ้า ร้อยละ 12.3 (ข้อมูลจากสำนักงาน BOI กรุงโตเกียว)

• มีความรู้ความชํานาญในกิจการอุตสาหกรรม
• มีประชากรมาก มีความรู้ดีและ มีการศึกษาสูง
• ญี่ปุ่นมีพลังงานน้ำและถ่านหินเพียงพอต่อการใช้พลังงานงานของประเทศ
• ตลาดสินค้าอุตสาหกรรมอยู่ไม่ไกล และผู้คนในต่างประเทศนิยมสินค้าญี่ปุ่น
• แหล่งวัตถุดิบส่วนใหญ่ได้มาจากตลาดจําหน่ายสินค้าอุตสาหกรรม
• เนื้อที่เพาะปลูกมีน้อยรัฐต้องส่งเสริมการอุตสาหกรรมแทนการเพาะปลูก
• ญี่ปุ่นเจริญก้าวหน้าด้านวิชาการ ประกอบกับมีการคมนาคมขนส่งและการธนาคารที่ดี

          ดนตรีญี่ปุ่นเป็นดนตรี ที่เลือกสรร และหยิบยืมเครื่องดนตรี สเกล และสไตล์มาจากวัฒนธรรม ข้างเคียงมาผสมผสาน เครื่องดนตรีหลายชิ้นเช่น โคะโตะ เริ่มเป็นที่รู้จักในศตวรรษที่ 9 และ 10 การพูดสลับร้องเพลง ของละครโนะเริ่มที่ศตวรรษที่ 14 และเพลงโฟล์คซึ่งเล่นด้วย ชะมิเซ็ง เครื่องดนตรีที่คล้ายกีตาร์ มีจุดเริ่มต้นที่ศตวรรษที่ 16 ดนตรีตะวันตกเริ่ม เข้ามาในปลายศตวรรษที่ 19 และถูกผนวกเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรม หลังสงคราม ญี่ปุ่นได้รับอิทธิพล ทางด้านดนตรีสมัยใหม่ จากอเมริกาและยุโรปเป็นอย่างมาก ก่อให้เกิดการพัฒนาแนวดนตรีที่เรียกว่า เจ-ป็อป

          วรรณกรรมญี่ปุ่น ชิ้นแรกได้แก่หนังสือประวัติศาสตร์ที่ชื่อ โคะจิกิ และ นิฮง โชะกิ และหนังสือบทกวี สมัยศตวรรษที่ 8 ที่ชื่อ มังโยชู เขียนด้วยภาษาจีนทั้งหมด ในช่วงต้นของยุคเฮอัง มีการสร้างระบบการเขียน แทนเสียงที่เรียกว่า คะนะ (ฮิระงะนะ และ คะตะคะนะ) นิทานคนตัดไม้ไผ่ ถูกพิจารณาว่าเป็นงาน ที่เก่าแก่ที่สุดที่เขียนด้วยภาษาญี่ปุ่น นิทานเก็นจิ ที่เขียนโดยมุระซะกิ มักถูกเรียกว่าเป็นวรรณกรรม ชิ้นแรกของโลก ระหว่างยุคเอโดะ วรรณกรรมไม่อยู่ในความสนใจ ของซามูไรเท่ากับ โชนิน ชนชั้นประชาชนทั่วไป ตัวอย่างเช่น โยะมิฮง กลายเป็นที่นิยม และเผยให้เห็นการเปลี่ยนแปลง ที่ลึกซึ้งระหว่างนักอ่านกับนักเขียน ในสมัยเมจิ วรรณกรรมดั้งเดิม ได้เสื่อมสลายลง ขณะที่วรรณกรรมญี่ปุ่น ได้รับอิทธิพลจากตะวันตกมากขึ้น นะสึเมะ โซะเซะกิ และ โมริ โอะงะอิ เป็นนักแต่งนิยายสมัยใหม่คนแรกของญี่ปุ่น ตามมาด้วย อะกุตะงะวะ ริวโนะซุเกะ, ทะนิซะกิ จุนอิชิโระ, คะวะบะตะ ยะซุนะริ, มิชิมะ ยุกิโอะ และล่าสุด มุระกะมิ ฮะรุกิ ญี่ปุ่นมีนักเขียน ที่ได้รับรางวัลโนเบลสาขาวรรณกรรมอยู่ 2 คน ได้แก่ คะวะบะตะ ยะซุนะริ และ โอะเอะ เค็นซะบุโระ